De Oorlog

Schaarste en rantsoenering

14-18-fem1De Duitse bezetting legt de Brusselse economie lam. De stad is erg afhankelijk van het platteland voor haar bevoorrading, en reeds vanaf het einde van de maand augustus 1914 is de schaarste voelbaar.

Het Nationaal Comité voor Hulp en Voeding coördineert de initiatieven en staat in voor de distributie van levensmiddelen, kolen en kleding. Deze worden ingezameld dankzij een immense solidariteitsbeweging in de neutrale en geallieerde landen, waaronder de Verenigde Staten.

In Duitsland leidt het onvermogen van de overheid om de steden doeltreffend te bevoorraden, samen met de Britse blokkade, tot ernstige tekorten.

De gezondheidstoestand van grote delen van de bevolking gaat er fors op achteruit, waardoor het keizerlijk regime in vraag wordt gesteld. In Berlijn, Hamburg en Düsseldorf is de bevolking zwaar getroffen door honger en ondervoeding. Net als in Brussel wordt overleven voor velen een prioriteit.

Bezetting en industriële mobilisatie

In de straten van de hoofdstad laat de bezetting zich voelen door de aanwezigheid van Duitse uniformen en de vele affiches die de muren van de stad bedekken. Naast vertekende en gecensureerde oorlogsberichten staan er ook talloze orders op te lezen waarmee de nieuwe autoriteiten de eigendommen van de Brusselaars opvorderen en hun vrijheid beknotten.

In Duitsland wordt alles in het werk gesteld om de oorlogsinspanningen te ondersteunen. Om een oorlog van een dergelijke omvang te kunnen voeren, wordt de economie noodgedwongen aangepast en moeten alle middelen worden ingezet.

Weerstand en Burgfrieden

csm Korset 01 18b52dd6b8

Op een discrete, humoristische en scherpzinnige manier, met ogenschijnlijk onschuldige gebaren die evenwel hun effect niet missen (het dragen van patriottische onderscheidingstekens, het verscheuren van de aanplakbiljetten van het Duits bestuur, enz.), wordt de bezetter duidelijk gemaakt dat het volk zich niet gewonnen geeft. De weerstand neemt ook meer georganiseerde en clandestiene vormen aan zoals informatie- en ontsnappingsnetwerken die door de Duitsers worden tegengewerkt.

Maar niet elke Brusselaar handelt als een patriot. Een kleine minderheid van de bevolking schikt zich in de Duitse aanwezigheid en haalt er voordeel uit.

De Duitse bevolking van haar kant is ervan overtuigd dat ze zich moet verdedigen tegen Engeland, dat jaloers zou zijn op de economische expansie van Duitsland en dat als de echte ‘slechterik’ wordt afgeschilderd. Hierom blijft het ‘thuisfront’ de oorlog tot in september 1918 steunen, ondanks de steeds grotere politieke en sociale spanningen die al snel een einde maken aan de geest van nationale eenheid of Burgfrieden die in de eerste maanden van het conflict overheerste.

 

 

Expo