De nederlaag van Caporetto en diens gevolgen, 12 november 1917

De Twaalfde Slag aan de Isonzo eindigt, hoofdzakelijk omdat de Duitsers en de Oostenrijks-Hongaren zonder voorraad zitten.

Hoewel de Italiaanse opperbevelhebber zijn front kon stabiliseren, hebben zijn troepen zware verliezen geleden : 30.000 doden en gewonden, 275.000 gevangenen en een nog groter aantal deserteurs. Daarbij hebben de Italianen 2.500 kanonnen, een groot aantal voertuigen,  en nog erger munitie en voedselvoorraden verloren. Aan de kant van de Duitsers en de Oostenrijks-Hongaren zijn de verliezen nog "aanvaardbaar" te noemen : 20.000 manschappen, aangezien het groot offensief. Eind 1917 komt het front zeer dicht bij de stad Venetië.

De Italiaanse verpletterende nederlaag heeft meerdere gevolgen gehad : Ten eerste werd generaal Cadorna vervangen door generaal Armando Diaz, ten tweede kreeg het Italiaanse leger steun van Britse en Franse legereenheden op het front van de Piave. Ten derde  - en wat belangrijker is,- de Italianen hebben een andere kijk op de oorlog. Tot eind oktober 1917, leek de oorlog heel ver weg, buiten het nationaal territorium. Maar vanaf de slag van Caporetto, bijna volledig op Italiaans grondgebied gestreden, is de oorlog zeer dichtbij gekomen. Nieuwe themata worden door Italiaanse politieke figuren (Gabriele D'Annunzio en Benito Mussolini) gehanteerd, zoals de omvang van de nederlaag en het Vaderland is in gevaar. Vele Italiaanse burgers hebben de oproep gehoord en zich aangemeld bij de legerkazernes.